Oranjebitter

Ons Koningshuis heeft weer voldoende te vieren. De kleine Ariane deed de Oranjebitteromzet al aantrekken en het is ook weer bijna tijd voor de jaarlijkse lintjesregen en Koninginnedag.
Koninginnedag is vrijwel de enige dag van het jaar dat wij Nederlanders ons tegoed doen aan Oranjebitter. Misschien wordt het trouwens ook eens langzaam tijd dat ons aller Bea gaat genieten van haar pensioen en het stokje doorgeeft aan Willem-Alexander.
Vorige maand bij de opening van het jaar van Michiel de Ruyter, onze beroemdste Zeeuw die 400 jaar geleden het levenslicht zag, viel ze namelijk in slaap tijdens het muzikale intermezzo van het officiële deel. Telkens als er een Paukslag in het muziekstuk klonk werd ze in haar dutje gestoord en veerde ze weer even op. Iemand heeft beelden daarvan op internet geplaatst . Uitgezonden zijn ze uiteraard niet.
Maar goed, we gingen het over Oranjebitter hebben, waar komt dat Oranjebittergebruik eigenlijk vandaan en wat is het voor drankje?

Koninginnedag en Oranjebitter, het is een combinatie die niet meer weg te denken valt. Het drinken van het oranje goedje voegt altijd iets extra feestelijks toe aan hoogtijdagen met een "oranje" tintje.
De naam Oranjebitter doet het produkt eigenlijk helemaal geen eer aan, eigenlijk is het likeur of bitterlikeur. Door de grote hoeveelheid suiker smaakt de drank niet echt bitter.
De naam valt wel enigszins te verklaren als we terug gaan naar het eind van de 19e eeuw.
In de 19e  eeuw werden er veel bitters geproduceerd. Oorspronkelijk ontstonden de bitters uit pure noodzaak. Bitters werden ook wel scheepsdranken genoemd. Scheepsartsen vermengden medicijnen, welke vaak bitter waren, met jenever en suiker. Niet alleen werd scheurbuik hiermee voorkomen, bitters maakten natuurlijk ook het leven aan boord een stuk leuker en werden gebruikt om het vaak niet te drinken water te ontsmetten

Uit onze kolonies in de "West" werden oranje appeltjes gehaald waarvan de gedroogde schillen de basisingrediënten voor de Oranjebitter vormden. Nog altijd komen deze schillen uit Curaçau. De oranje appel is de vrucht van de oranjeboom, groeit in subtropische gebieden en is familie van de sinaasappel. Deze oranje appel wordt in veel Vaderlandse likeuren gebruikt. Vaak hebben deze likeuren een andere kleur zoals Blue Curaçau of  triple sec, Cointreau is trouwens ook een triple sec, eigenlijk een kopie die het alleen veel en veel verder geschopt heeft dan de originele.
Blijft de vraag: wat was er eerst de Oranjebitter of het Koningshuis? Hiervoor heb ik ooit even met wat producenten gebeld. Deze komen in hun analen over Oranjebitter ook niet verder dan eind 19e eeuw. Uit die tijd stamt ook het bekende liedje "Appeltjes van Oranje".
De combinatie Oranjebitter en het Koningshuis kan eind 19e begin 20e eeuw spontaan zijn ontstaan, maar veel waarschijnlijker is dat het speciaal gemaakt is voor de kroning van Koningin Wilhelmina in 1898. Immers, na het niet zo gelukkige eerste huwelijk van Koning Willem lll, het vroegtijdig sterven van z'n 3 zoons uit dat huwelijk en zijn overlijden in 1890 zaten de onderdanen met smart te wachten tot het moment dat Wilhelmina, zijn enige dochter uit z'n tweede huwelijk, op haar 18e de troon zou bestijgen. In de tussenliggende jaren 1890-1898 nam Koningin Emma, haar moeder, de honneurs waar als regentes. Met dit feestelijke drankje werd een hopelijk gelukkiger periode van de Oranjes ingeluid.
Bij alle koninklijke verjaardagen, het uitreiken van de felbegeerde lintjes en andere Nationale feestdagen vloeit het feloranje vocht nog altijd rijkelijk, ook in de 21e eeuw.

Comments

[Geplaatst door: holtrop k]

Een voetnootje op de traditie oranjebitter:
door de oranjevereniging te aduard(groningen) werd/wordt oranjebitter gedronken uit een glaasje zonder voetje....inschenken en wegdrinken dus!
vriendelijke groet K.holtrop (voorm voorzitter oranjevereniging Aduard)

[Geplaatst door: H. Bellen]

De lekkerste oranjebitter ga ik, vanuit Sittard, in de week voor koninginnedag in het jenevermuseum in Hasselt halen.