'Gatverdamme Jenever!' (Column)

Mijn column in Drinks Slijtersvakblad September 2009:

‘Gatverdamme jenever! Ik lust geen jenever. Als het nu whisky was geweest.’
Dit is een beetje een doorsnee reactie van iemand onder de 55 jaar als je ze jenever wilt laten proeven.
Jenever is voor de meeste mensen de spiritus die opa drinkt en als zo’n opa dan doodgaat komt er geen nieuwe consument voor in de plaats. Als je in de rouwadvertenties de naam van een jeneverklant ontdekt weet je dat je vanaf nu weer 50 flessen minder op jaarbasis verkoopt. En zo gaat het al jaren.
Dat jenever historische waarde heeft en behoort tot ons Nederlandse erfgoed krijgt in mijn ogen veel te weinig aandacht. In patriottische tijden werd een jenevertje zelfs een ‘vaderlantje’ genoemd. De jeneverspecialiteiten bevinden zich in een niche markt van connaisseurs, en daarvan zijn er helaas veel te weinig.
Nee, neem dan de Schotten, die whisky-distilleerderijen hebben allemaal hun eigen identiteit behouden, hebben nooit  concessies aan de kwaliteit gedaan en hebben inmiddels een cultstatus verworven.

De Nederlandse distillateurs zijn vooral voor de laagste prijs gegaan met als gevolg dat niet alleen de kwaliteit naar beneden ging, maar ook de merkentrouw verdween.
Een Duitser of Belg komt mijn winkel binnen en vraagt me wat jenever is, staat open voor het verhaal en verkoop ik mooie ambachtelijke jenevers van Rutte, van Wees of Zuidam. Een Nederlander komt binnen en vraagt al op de mat wat deze week in de aanbieding is.
De ene week drinkt iedereen Hartevelt, de volgende week Hooghoudt en de week daarop Bokma.
In de aanbieding mag je dan nog maximaal een dubbeltje verdienen op een fles, als je dat al redt, en zo heb je vaste klanten waar je nog nooit wat aan hebt verdiend, ze willen namelijk meestal ook nog pinnen en een tasje.
Zo was er een slijter in het land die de Hartevelt via zijn formule in de aanbieding had voor € 9,99. Een mevrouw kwam zijn winkel binnen, wou de fles uit de aanbieding, vroeg of de slijter de fles leuk als cadeautje wou verpakken, wou ook nog een plastic tasje en graag pinnen. De slijter slaakte een zucht, opende zijn kassa, haalde er een stuk van 20 eurocent uit, gaf het de mevrouw en zei: ‘Mevrouw, hier heeft u 20 cent van me, want dat is goedkoper voor me dan wat u nu allemaal wil.’
Die jenevermarkt is dus kapotgemaakt.
De Nederlander weet niet meer hoe echte jenever smaakt, associeert de naam jenever met spiritus, maar bezoekt wel whisky nosing and tastings. Maar zet op zo´n proeverij eens een houtgelagerde jenever tussen de malt whisky’s en laat ze blind proeven en raden wat er in hun glas zit. Ze zullen verrast zijn dat dit jenever is en geen whisky.

Zou dit tij nog te keren zijn denk je dan. Als er ooit een reclameverbod voor alcohol komt, zoals nu al voor sigaretten, kunnen er zo tien merken van de plank af die geen enkele meerwaarde hebben behalve dan dat ze wel eens in de aanbieding zijn.
Jan Campert, de vader van Remco Campert, de verzetsdichter die op 12 januari 1943 op 40-jarige leeftijd stierf in concentratiekamp Neuengamme, schreef dit gelegenheidsgedicht op de graanjenever van Bols:

De bruine en forsch-gevormde kruik rijst met den rood-gelakten mond
nog onaantastbaar in het licht dat door de lage kamer zont
en wervelt langs den witten wand, gebalkte zoldering
en aan deez’ laten, gulden gloed herken ‘k den gloed van ’t kostlijk graan.
Eén oogwenk-uit den korten hals stroomt het voorzichtig in het glas,
dit levendwekkend water, dat ik dank aan ’t golvend gewas
dat zomers alle landen verft met gouden baan naast gouden baan
een vorstelijk en trotsch bezit, het onverganklijk graan

Zou er anno 2009 nog iemand een jeneverrap schrijven? Ik denk het niet.

Comments

[Geplaatst door: Julie]

Genever is alive and kicking! Ik vind het knap hoe Lucas Bols met House of Bols Cocktail & Genever experience in Amsterdam, jenever weer op de kaart zet. Ik ben vorige week vrijdag naar de Ladies Night in House of Bols geweest. Echt een aanrader! Je leert op een interactieve manier het merk Lucas Bols kennen en er worden heerlijke genever cocktails voor je geshaked. Je kunt zelf aan de slag met de cocktailshaker door een bartending cursus te nemen. Leuk, want je gekunstel en gestuntel wordt gefilmd zodat je jezelf terug kunt zien. Echt een topavond gehad. Genever is back in the game!